HABAŞ’taki İşçi Ölümleri “Kaza Değil, Cinayet!”

Bodrum Emek ve Demokrasi Güçleri tarafından yapılan açıklamada, 9 Kasım’da İzmir Aliağa’daki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda gerçekleşen ölümlerin kader ya da talihsizlik olarak değerlendirilemeyeceği vurgulandı.

“Yaklaşık 1.800 işçinin çalıştığı bir fabrikada, çanağı taşıyan vincin ve vinç yolu kirişlerinin bakımının ve periyodik denetiminin yapılıp yapılmadığı, yanıtlanması gereken ilk sorudur.”

Hakkı Elbeyi tarafından okunan açıklamada, HABAŞ’taki işçi ölümlerinin ilk kez yaşanmadığına dikkat çekildi. Evrensel’in derlediği kayıtlara göre, son patlamayla birlikte fabrikada son 10 yılda yaşamını yitiren işçi sayısı 29‘a yükseldi.

Patlamadan yalnızca dört gün önce, 5 Kasım’da taşeron firmada çalışan 20 yaşındaki Eyüp Eğinli iş makinesinin lastiğinin patlaması sonucu, 21 Ekim’de ise 55 yaşındaki taşeron işçi Hakan Doğan yüksekten düşerek yaşamını yitirdi. Şirketin 2025 sürdürülebilirlik raporuna göre tesislerdeki iş kazası sayısının bir yılda 147’den 229’a yükseldiği ve yüzde 56 arttığı belirtilerek, “Tehlike biliniyordu” dendi.

“Sorumlular Hesap Verecek!”

HABAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Rüştü Başaran, fabrika müdürü ve ilgili mühendislerin de aralarında bulunduğu 11 kişi hakkında gözaltı kararı verildiği hatırlatılan açıklamada, soruşturmanın göstermelik kalmaması gerektiği ifade edildi.

Muğla’daki termik santraller, maden ve mermer ocakları, inşaatlar, tersaneler ve otellerde çalışan işçilerin de benzer risklerle karşı karşıya olduğu belirtilerek kent genelinde iş güvenliği denetimlerinin artırılması çağrısı yapıldı.

Bodrum Emek ve Demokrasi Güçleri, taleplerini şöyle sıraladı:

1. HABAŞ yönetimi başta olmak üzere bütün sorumlular bilinçli taksirle yargılanmalı; yargılama, işçi aileleri ve sendikalar izleyebilecek biçimde şeffaf yürütülmelidir.
2. Teknik incelemeye işçi sendikaları ve TMMOB’a bağlı meslek odaları katılmalı; yayın yasağı, kamuoyunun gerçeği öğrenme hakkının önüne geçmemelidir.
3. HABAŞ katliamı, TBMM’de AKP ve MHP oylarıyla reddedilen araştırma önergeleri yeniden ele alınarak Meclis araştırmasıyla bütün boyutlarıyla incelenmelidir.
4. Bağımsız teknik inceleme tamamlanıp can güvenliği sağlanana kadar fabrikada üretim durdurulmalı, bu süre boyunca işçilerin ücretleri eksiksiz ödenmelidir.
5. Sorumluluk zinciri yönetimden başlayarak araştırılmalı; işçiler ve temsilcileri günah keçisi yapılmamalıdır.
6. Ağır ve tehlikeli işlerde taşeron çalıştırma yasaklanmalı; bakım ve onarım işleri kadrolu, eğitimli ve yeterli sayıda personelle yapılmalıdır.
7. İşyerlerinde işçilerin seçtiği temsilcilerin söz ve karar hakkına sahip olduğu iş sağlığı ve güvenliği kurulları kurulmalı; tehlike karşısında çalışmaktan kaçınma hakkı fiilen kullanılabilmelidir.
8. Kamu denetimi habersiz, düzenli ve bağımsız yapılmalı; denetim raporları kamuoyuyla paylaşılmalıdır.
9. Sendikal örgütlenmenin önündeki engeller kaldırılmalıdır.
10. İlimizdeki termik santrallerde, maden ve mermer ocaklarında ve büyük inşaatlarda acil ve kapsamlı iş güvenliği denetimi yapılmalıdır.
11. Hayatını kaybeden işçilerin ailelerine ve yaralı işçilere tüm hakları eksiksiz ödenmelidir.