Hummus – Başar Cudi Münir “Sokak” yazıları…

Nohut, tahin, limon, sarımsak, kimyon, kırmızıbiber, tuz ve zeytinyağı

Baba tarafım Kıbrıslı. Toplam 8 malzemeden yapılan “hummus” adındaki bu meze, özel günlerde yapılır: Doğum günlerinde, düğünlerde, önemli bir misafir geldiğinde…

Aslında “Özel günlerde hummus yapılır…” demek biraz eksik bir ifade olabilir. “Hummus yaptığımız güz özel bir olur” dersek daha doğru olur.

Yalnızca yemeye değil, yemek yapmaya da meraklı bir insanım. Çocukluğumdan beri mutfağa her zaman ilgim olmuştur. Her ailede yapılan bazı özel yemekler vardır, kuşaktan kuşağa aktarılan. Ben de bunları aile büyüklerimden öğrenmeye ve alıştığım tatları devam ettirmeye gayret sarf ediyorum.

Hummus yapımı çok ama çok kolaydır. Tüm yapmanız gereken haşlanmış nohutları ezmek ve diğer tüm içerikle karıştırmaktır.

Diğer taraftan mesele “lezzetli” bir hummus yapmaya geldiğinde işler biraz farklılaşır. Hiçbir hummus birbirini tutmaz. Kimisinde tahin tadı ön plandadır, kimisinde limon. Kimi sıcaktır kimi soğuk. Bazısı pastırma kavurup koyar üstüne bazısı yalnızca zeytiyağı döker. Kimi nohutların kabuklarını ayıklayıp koyduğundan pürüzsüz yapar kimi kabukları ayıklamadığından pütürlü. Velhasıl aynı malzemeden yapılan onlarca çeşit hummus vardır.

Başlayın İskenderun dolaylarından, güneye doğru, Suriye, Filistin, İsrail, Kıbrıs, Lübnan, Ürdün, Mısır, Libya, Fas, Cezayir… Tüm bu coğrafyada adı “hummus” olan bu meze tam da bu malzemelerle bambaşka tatlarda yapılagelir. Hepsi de asıl “hummus”un kendi yaptıkları gibi olduğunu iddia eder.

Öyle ki geçtiğimiz yıllarda İsrail ile Lübnan arasında çok ciddi bir hummus krizi baş gösterdi. Lübnan Sanayici ve İşadamları Derneği başkanı 2008 yılında bir açıklama yaparak, batıda hummus’un bir İsrail mezesi olarak bilinmesinden hareketle İsrail’i hummusu kendi mezesi olarak pazarlamakla suçladı. Lübnan hükûmeti ise Avrupa Birliği’ne başvurarak hummusu bir Lübnan yemeği olarak tescil edilmesini istedi. Avrupa Birliği bu tescili kabul etmeyince Lübnan Turizm Bakanı 2009 yılında dünyanın en büyük hummus tabağını hazırlatarak Guiness Rekorlar Kitabı’na geçerek meseleyi çözmek istedi. 2.000 kg ağırlığında yapılan hummusu taşıyan tabak ile Guiness Rekorlar Kitabı’na giren Lübnan’ın sevinci kısa sürdü. İsrail’de faaliyet gösteren bir hummus lokantası, 6.5 metre çapındaki bir uydu antenini 4.000 kg hummus ile doldurdu ve rekoru egale etti. Lübnan’ın buna cevabı çok daha ağır oldu. Lübnan makamları, ülkelerinin yüzölçümü kadar, yani 10.542 kg hummus hazırladı ve rekoru tekrar ele geçirdi ve 2010 yılından beri de bu rekor kırılamadı.

İsrail’in Netanya şehrinin Kfar Vitkin kasabasında bulunan bir lokanta, insanları barışa yönlendirmek için bir kampanya başlattı ve aynı masada oturan Arap ve Yahudi müşterilerin hesaplarında 50% indirim yapacağını duyurdu. Kampanya ile ilgili konuşan lokanta sahibi Kobi Tzafrir, “Hummus insanları biraraya getirebiliyor ise barış eninde sonunda olacaktır…” şeklinde açıklama yaptı.

Kobi Tzafrir o kadar bilgece bir şey söylemiş ki…

İnsanlık olarak malzemelerimiz ortak, yaptığımız yemekler ortak. Tarif bile aynı. Tek fark malzemelerin kullanılış şekli.

Önümüzde iki yol var…

Ya farklılıkların altını çizeceğiz, “Bu böyle yapılmaz!” diyeceğiz ve kavga edeceğiz.

Ya da yemeklerimizi yapıp sofralar donatacağız ve hep birlikte keyifle yiyeceğiz.

Çok zor olmamalı…