Hepimiz Theia’nın Kalıntılarıyız / Sedat Kaya “SOKAK” Yazıları…
Hepimiz Theia’nın Kalıntılarıyız
Milyarlarca yıl öncesi.
Güneş henüz öfkeli bir çocuktu. Her ışık patlaması bir homurtu gibi savruluyor, genç Dünya’nın kızıl yüzünü alevden bir peçe gibi yalayıp geçiyordu.
Dünya, henüz kabuğu bile oluşmamış bir ateş yarasıydı.
Gökyüzünde hava yoktu, rüzgâr yoktu, bulut yoktu. Sadece magma kokusu ve metal buharının ağır karanlığı vardı.
Ama bu karanlıkta bir gezegen daha dolaşıyordu.
Adı Theia.
Mitolojide “ışığın Titanisi”, “açık göğün parıltısı”, “tanrısal görüşün kaynağı” olarak anlatılan Theia…
Ve bilimde, Dünya’ya çarpıp Ay’ı oluşturduğu düşünülen kayıp gezegen.
Bugün Ay ve Dünya kayaçlarında ölçülen Fe-54 izotop oranları şunu belgeliyor.
Theia uzak bir yabancı değildi.
Aynı bölgenin, aynı kozmik kumaşın çocuğuydu.
Bizim kardeşimizdi.
Antik çağın mitleri, büyük felaketleri tanrılarla anlatır.
Sümer’in gökten düşen ateş tanrıçası İnanna’sı…
Babil’in Tiamat’ı…
Hesiodos’un Titan savaşlarında gökyüzünü yaran mızraklar…
Mısır’ın parçalanmış, sonra yeniden doğan ay tanrıları…
Hepsi aynı şeyi söyler.
Gökyüzünde bir zamanlar büyük bir kırılma oldu. Gezegenler çarpıştı.
Bunu bilimsel karşılığı, yaklaşık 4.5 milyar yıl önce gerçekleşen korkunç bir çarpışmadır.
Theia ile genç Dünya birbirine doğru sürüklenirken, bu hareket onların kaderiydi.
İki kütle, çekimin sessiz çağrısına direnemedi.
Ve bir gün, evrende ses olmayan bir çığlık patladı.
Gezegenler çarpıştı.
Bu çarpışma o kadar büyüktü ki kaya buharlaştı, demir okyanuslar gibi aktı.
Uzay, bir anlığına alevle doldu.
Theia parçalandı.
Dünya yeniden şekillendi.
Ve göğe savrulan erimiş maddeler yavaşça birleşerek bir küre oluşturdu: Ay.
Yunan mitolojisinde Theia’nın çocukları Helios (Güneş), Selene (Ay) ve Eos’tur (Şafak).
Bilim ise bir başka benzerliği ortaya koydu:
Ay’ı doğuran gezegenin adı da Theia’ydı.
Efsane, bilimin altını çizdi.
Bilim, efsanenin izini doğruladı.
Ay dünyadaki yaşamın mimarı.
Dünya’nın eksenini sabitledi, mevsimleri düzenli ve dengeli hâle getirdi, elgitleri yaratarak ilk biyokimyasal yoğunlaşmaların yatağını hazırladı.
Günleri uzatarak biyolojik ritme zaman verdi.
Dünya’nın çekirdeğini yoğunlaştırıp manyetik alanı güçlendiren dinamiğe katkı sağladı.
Bilim insanları diyor ki,
Ay olmadan Dünya, Mars gibi bir çöl gezegenine dönüşebilirdi.
Ay yoksa mevsimler kaotik, atmosfer kırılgan, su döngüleri düzensiz olurdu.
Ve belki hiç yaşam doğmazdı.
Bu yüzden antik çağda Ay hep doğumla, yeniden oluşla, hafızayla ilişkilendirilmiştir.
Theia dünyaya çarptı, ya sonra..
Kaya, ateş ve yıkımdan bir şey daha doğdu:
Biz.
Dünyanın mantosunda Theia’dan izler var.
Toprağında, minerallerinde, denizlerinde Theia’nın külleri dolaşıyor.
Vücudumuzdaki demirin bir kısmı o kayıp gezegenden geldi.
Nefes aldığımız atmosferi koruyan manyetik alan, o çarpışmanın sonucunda güçlendi.
Belki de yaşam, evrenin en büyük kazasının gecikmiş çiçeğiydi.
Belki insan, Theia’nın ölümüyle açılan yaradan sızan ışığın ürünüdür.
Mitolojiler yıllarca şunu söyledi.
Tanrıçalar parçalanır, gökyüzü titrer, sonra yeni bir çağ başlar.
Bilim bunu daha yalın bir cümleyle özetliyor.
Hepimiz Theia’nın kalıntılarıyız.
Ay’a baktığımızda, kendi başlangıcımızın taşlaşmış yüzünü görüyoruz.
Dünya’ya bastığımızda, iki gezegenin birleştiği yerde yürüyoruz.
Ve yaşam dediğimiz şey, belki de o kozmik çarpışmanın hâlâ süren sessiz yankısı.
Yazarın Son Yazıları
Bir Yorum Yazın
Ziyaretçi Yorumları - 0 Yorum