Bodrum’un Gerçek Turizm Elçileri Kim? Fatih Bozoğlu İle Sokağın Sesi 54. Bölüm

Bilge Kentaur Keyron ve Kahramanların Eğitimi; Yunan mitolojisinde Kheiron, diğer kentaurlardan farklıdır. Bilge, adil ve eğitimli bir karakter olarak anlatılır. Dağlarda yaşar ama savaşmayı değil, öğretmeyi seçer. Mitolojiye göre Akhilleus, Asklepios, İason ve Herakles gibi birçok kahramanın hocasıdır.

İşin ilginç tarafı şudur:

Kheiron’un öğrencileri doğuştan kahraman değillerdir.

Onları kahraman yapan şey eğitimdir.

Binlerce yıl öncesinden almamız gereken mesaj yani mitolojinin verdiği mesaj çok açık;

“Yetenek önemlidir ama eğitim olmadan yetenek eksik kalır…”

“Antik çağda bile insanlar biliyordu ki güçlü toplumlar kahramanlarla değil, iyi eğitilmiş insanlarla kurulur. Kheiron’un yetiştirdiği öğrenciler nasıl tarihe geçtiyse, bugün de Bodrum’un geleceğini belirleyecek olan şey beton yapılar değil, iyi yetişmiş eğitimli insanlardır.

Bodrum büyük limanlar, marinalar, saraylar, surlar, ultra lüks oteller yapmayı mı seçecek, yoksa önceliği daha eğitimli insanlar yetiştirerek, makul hızda büyümek mi olacak?

Dediklerinizi duyar gibiyim “Bodrum karar vermekte çok geç kaldı” ama enseyi karartmadan, zararın neresinden dönsek kardır anlayışı ile bir seçim yapmak zorundayız. Üstelik gecikmeden hemen yapmalıyız.

Çünkü tarih bize gösteriyor ki kalıcı olan taş değil, insandır.

Herodot’un memleketi, Halikarnas Balıkçısı’nın cenneti, kedilerin ve köpeklerin bile arkadaş olduğu dünyanın en güzel yeri Bodrum’dan merhaba…

İşte 32 kısım tekmili birden Fatih Bozoğlu ile Sokağın Sesi 54.Bölüm

Bugün sizlerle Bodrum turizminin en önemli ama belki de en az konuşulan konularından birini değerlendirmek istiyorum. Bodrum’un gerçek turizm elçileri kimlerdir? Bu sorunun cevabını ararken önce basit bir gerçeği hatırlayalım. Bir turist Bodrum’a geldiğinde ilk kimi görüyor? Belediye başkanını mı, kaymakamı mı, otel müdürünü mü? Elbette hayır. Daha havalimanında, otogarda ya da limanda ilk karşılaştığı kişi çoğu zaman bir taksici ya da minibüs şoförü oluyor. İlk sorusunu ona soruyor, ilk yardımı ondan alıyor ve Bodrum hakkında ilk izlenimini onunla oluşturuyor. Ardından oteline yerleşiyor, bir restorana ya da kafeye gidiyor ve bu kez karşısına garson çıkıyor. Siparişini alan, sorularını cevaplayan, çoğu zaman kent hakkında bilgi veren yine o oluyor. İşte bu nedenle yıllardır şunu söylüyorum; taksiciler, minibüs şoförleri ve garsonlar Bodrum’un gerçek turizm elçileridir.

Onların kıyafeti, temizliği, kullandıkları dil, davranışları, meslek ahlakı ve insan ilişkileri yalnızca kendilerini değil, Bodrum’u temsil eder. Çünkü turist önce insanı tanır, sonra şehri. Bu benim kişisel görüşüm de değil. Turizm alanında yapılan bilimsel araştırmalar da tam olarak bunu söylüyor. 2000 yılında yayımlanan ve bugün hâlâ birçok turizm fakültesinde referans gösterilen “Tourists and Taxis” araştırması, taksi şoförlerinin şehirlerin destinasyon imajını oluşturan ilk temsilcileri olduğunu ortaya koyuyor. Araştırmaya göre taksi hizmeti yalnızca ulaşım hizmeti olarak değil, turizm deneyiminin ilk halkası olarak değerlendirilmelidir. Yani turist daha oteline ulaşmadan şehir hakkında bir kanaat oluşturmaya başlıyor.

Benzer şekilde turizm literatüründe yapılan çalışmalar, turistlerin bir destinasyondan memnun ayrılmasında personelin iletişim dili, güler yüzü, misafirperverliği ve hizmet kalitesinin belirleyici olduğunu gösteriyor. Başka bir ifadeyle garson sadece sipariş alan kişi değildir. Aynı zamanda kentin kültürünü, misafirperverliğini ve hizmet anlayışını temsil eden kişidir. Bir turist restoranın dekorasyonunu unutabilir, yediği yemeğin detaylarını zamanla hatırlamayabilir ama kendisine nasıl davranıldığını çoğu zaman unutmaz.

Peki dünyanın en başarılı turizm ülkeleri bunu nasıl başardı? İspanya, Fransa ve İtalya neden her yıl milyonlarca turisti ağırlamaya devam ediyor? Bunun nedeni sadece güzel plajlar, tarihi eserler ya da iklim avantajı değildir. Akdeniz ülkelerini karşılaştıran araştırmalar, bu ülkelerin başarısının temelinde hizmet kalitesi, eğitimli insan kaynağı ve güçlü destinasyon yönetimi bulunduğunu ortaya koyuyor. Yani mesele sadece neye sahip olduğunuz değil, sahip olduklarınızı nasıl sunduğunuzdur.

Örneğin İspanya’da, özellikle Barcelona gibi turizmin yoğun olduğu şehirlerde taksi şoförleri kentin temsilcileri olarak kabul ediliyor. Şehir bilgisi, müşteri ilişkileri ve mesleki yeterlilik konularında çeşitli eğitimlerden geçiyorlar. Çünkü biliyorlar ki turist daha havalimanından otele giderken şehir hakkındaki ilk düşüncelerini oluşturmaya başlıyor. İtalya’da ise turizm ve gastronomi sektörü uzun yıllardır profesyonel bir kariyer alanı olarak görülüyor. Garsonluk geçici bir iş olarak değil, eğitim alınan ve kariyer yapılan bir meslek olarak kabul ediliyor. Bir çalışan komi olarak başlıyor, deneyim kazandıkça garson, şef garson ve işletme yöneticisi gibi görevlere yükselebiliyor.

Fransa’da ise hizmet kalitesi adeta ulusal bir marka haline gelmiş durumda. Özellikle gastronomi sektöründe çalışan personelden yalnızca sipariş alması beklenmiyor. Misafire sunulan ürünün hikâyesini anlatması, bölgenin kültürünü tanıtması ve unutulmaz bir deneyim yaşatması bekleniyor. Bugün dünyanın en saygın gastronomi değerlendirme sistemi olarak kabul edilen Michelin Rehberi de bu anlayışın bir sonucu olarak ortaya çıkmış durumda. Michelin yıldızları yalnızca mutfağın kalitesine değil, servise, disipline, temizliğe ve müşteri memnuniyetine de bakıyor. Çünkü turizmde başarı sadece güzel yemek yapmakla değil, güzel bir deneyim yaşatmakla ölçülüyor.

Bir başka önemli konu ise ilk izlenim. Roma üzerine yapılan akademik çalışmalar, bir turistin ilk ziyaret sırasında edindiği izlenimin gelecekte yeniden gelip gelmeyeceğini ve başkalarına tavsiye edip etmeyeceğini önemli ölçüde etkilediğini gösteriyor. Yani ilk birkaç saat bazen yıllarca sürecek bir kararın temelini oluşturabiliyor. Günümüzde turist memnuniyeti artık yalnızca anketlerle ölçülmüyor. Google yorumları, Tripadvisor değerlendirmeleri, rezervasyon sitelerindeki puanlamalar ve sosyal medya paylaşımları turizm sektörünün görünmeyen karnesi haline gelmiş durumda. Bir turistin yazdığı birkaç satırlık olumlu ya da olumsuz yorum, milyonlarca liralık reklam kampanyalarından daha etkili olabiliyor.

İşte bu nedenle artık turizmin reklamını billboardlar değil, oteller değil, marinalar, reklam filmleri değil insanlar yapıyor. Turist denizi görmek için geliyor olabilir ama tekrar gelip gelmeyeceğine karar verirken insanları hatırlıyor. Bu nedenle Bodrum’un rakibi artık sadece Marmaris, Kuşadası ya da Çeşme değildir. Bodrum’un rakibi Barcelona’dır, Nice’tir, Malaga’dır, Amalfi’dir. Eğer aynı turist için yarışıyorsak aynı hizmet kalitesini de yakalamak zorundayız.

Bütün bunlar bize çok önemli bir gerçeği gösteriyor. Eğer Bodrum’u geleceğe taşımak istiyorsak önce insanımıza yatırım yapmak zorundayız. Meslek eğitimine, yabancı dile, iletişim becerilerine, kent kültürüne ve turizm bilincine yatırım yapmak zorundayız. Çünkü Bodrum’un en büyük yatırımı beton değil, insan olmalıdır.

Ezcümle; bugün sizlerle Bodrum turizminin en önemli ama en az konuşulan konularından birini değerlendirdik. Yolları, marinaları, otelleri ve yatırımları konuştuk. Ama gördük ki bütün bunların önünde bir şey var: İnsan. Bir turistin Bodrum hakkında vereceği karar çoğu zaman ilk birkaç saat içinde şekilleniyor. Onu karşılayan taksiciyle, minibüs şoförüyle, garsonla, esnafla, kısacası Bodrum insanıyla. Çünkü Bodrum’u dünyaya tanıtacak olan beton yapılar değil, bu kentin insanlarıdır.

Bir turist Bodrum’a deniz, kum, güneş ve eğlence için gelir. Ama Bodrum’u severek ayrılmasını sağlayan şey; bu kentin insanları, binlerce yıllık kültürü ve geçmişten bugüne uzanan hoşgörü anlayışıdır. Çünkü Bodrum’u Bodrum yapan yalnızca koyları, plajları ve manzaraları değil, bu topraklarda yaşayan insanların yarattığı yaşam kültürüdür.

Eyvallah…