Politik Aptallık / Hasan Harmancı “SOKAK” Yazıları…

Politik Aptallık

Yurtsuz insanın tartışma götürmez bir ötekileştirilme sorunu tarihsel bir mirastır.
Bodrum göç yolunda bir noktadır. Tarihsel olarak öne çıktığı ve başkent olduğu bir dönemi olmuştur ancak o da öyle kalıcı değildir. Mausoleum’u ayırırsanız başka da bir şey kalmaz o başkentten.

Şimdi ise turizmin uluslararası başkenti olmaya aday. Bir gün bunu başaracak, inanıyorum. Neden inanıyorum: çünkü gerçek amacı turizm olanlar elbette bir gün bu şehre gelip, kalıcı (umarım) başkent ilanında bulunacaklar.
Bodrum yangınla, selle, depremle ve illa da denizden istilayla, soygunla-talanla çok kez karşılaşmış ve yeniden hayata dönmeyi bilmiştir.
Bodrum’un bu dönüşümü çok kültürlü oluşuyla ilişkilidir.
Yakın döneme kadar (mübadele yani zorunlu göç) mahalleler iç içe geçmiş dini topluluklar üzerinden çok kültürlü yapısıyla birbirini tanıyorlardı. Rum, Ermeni, Yahudi, Türk mahallesi ayrımı günümüzde görünmese dahi yaşayan bir gölge gibidir. Mezarlıklar yerinde, arşivler ortada.
Hala mübadele acısını ve anısını çeken ve çocuklarına bu acıyı miras bırakan ailelerin geçmişine ait hüzünlü, acılı fotoğrafları ve şarkıları belleklerde.

Bodrum artık turizm cenneti ancak turizm tüm bir Bodrum’a sirayet etmemiş görünüyor.
Turizm demek tüm dünya dillerine, kültürlerine, yemeklerine, mizahına, dinlerine alışkanlıklarına açık olmak anlamına geliyor. Bu nedenle Gümbet’in göbeğindeki zeytin dalı elinde Atatürk heykelinin altında “Yurtta sulh cihanda sulh” sözü iki dilli yazıyor. Bu şehir neresinden baksanız her turizm sezonunda dünyada konuşular 7 bin dilin en az beşyüzünü konuşanları ağırlar. O ölçüde diller, dinler, kültürler şehri.

Bodrum şehir olarak cinsiyetsizdir. Bu anlamda harika bir yaşam standardı vardır. Şehrin cinsiyetlisi, cinsiyetsizi mi olur demeyin. Öyle bir olur ki, bunu en iyi Londra, Paris, Amsterdam, Roma, Tokyo gibi şehirleri görüp ardından Ortadoğu’da (Türkiye şehirleri dahil), erkek egemen kafelerinde, çarşılarında, sokaklarında görürsünüz. Ancak Bodrum Türkiye’deki bu cinsiyetçi şehirlere tümüyle aykırıdır.

Bodrum yakın dönemden başlayarak sporda güzel ve etkili çıkışlar yaratıyor. Bu da Bodrum’un ekonomik bir güç olmaya başladığına bir işaret. Çünkü takımlar iman gücüyle çalışmaz. Biraz mahçup ve kendine inanmasa da böyle bir gerçek var. Bu da taraftarlık ve övünme yaratıyor. Kim bilir kaç kişi iki takımlı bir taraftarlığa sahip Bodrumlu olarak. Bu ikilem onlara anti-radikal bir ortam sunuyor.

Bodrumda futbol taraftarı olmakta enteresan geliyor. Buraya kadar her şey aslında birazda sosyolojik bir içeriğe sahip. Tartışılmadan geçilemeyecek kısmı ise Bodrum’un maçları. Farklı insan silüetlerine alışık böylesi hoşgörülü ve yumuşak yüzlü insanlar nasıl oluyordu holigan davranışlar sergileyebiliyor. Bu holiganlığın spor üzerinden olması konunun tartışılmasını da gerektiriyor. Futbolun Bodrum’da desteklenmesi eğer bir yüzergezer politik holiganlığa dönüşüyorsa futbolun bu kente yararı mı, yoksa zararı mı var tartışılır.

Bu durum Bodrumun ön yüzünün farklı, arka sokaklarının farklı örgütlendiğini/örgütlendirildiğini gösteriyor.
Bodrum cinsiyetsiz bir şehir olduğu kadar, politika üstü bir kuşanmaya da sahip. Bu demek değil ki politik bir kimliği olmasın. Tam tersi, güçlü ve görünür politik kimliği onun Türkiye ortalamasının üstünde olduğunu gösteriyor. Bodruma taşınmaya çalışılan ya da giydirilmeye çalışılan etnik fenomenlik sanki başka türlü yani Kürt karşıtlığı üzerinden kaşınıyor. Amed spor bu anlamda simgesel bir kimlik tartışmasının görünmeyen yüzü gibi görünüyor.

Bodrum böyle bir riskin alınabileceği bir konumda değil. Mübadeleyi unutmayan şehre zeytin dalı yakışır. Bodrumu Bodrum yapan kimliğinin altında yer alan kültürel kodlarına ait hafıza sadece Bodrum’a ait değil bu hafıza bir bütün olarak Ege ve Akdeniz’i de kapsar.

Bodrumla etnik içerikli oyunların böylesi küçük gösterileri her zaman kontrol edilemeyebilir: “Benzine ateşle gitmek” deyip “politik aptallıkları” her yere sıçratmaktan kaçınalım.